İç Göç Entegrasyon Projesi (İGEP)

Proje geçmişi:
AB katılım çerçevesine dayanan IGEP, yoğun iç göç alan büyük şehirlerdeki sosyo-ekonomik entegrasyon sorunlarının çözümü için teknik destek vermeyi sağlamayı amaçlayan bir projedir.
Büyükşehir Belediyeleri, 2004’de yürülüğe giren “Büyükşehir Belediye Kanunu”nun getirmiş olduğu yasal zorunluluğa istinaden bu konuda çalışma sorumluluğu yüklenmişler ve bu bağlamda ilk stratejik planlarını hazırlamışlardır. Ancak, etkinliğin artırılması ve kaynak kullanımının daha şeffaf hale getirilmesi bakımından mevcut kapasitenin daha fazla geliştirilmesi gerekmektedir.
Bu çerçevede, Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu dört büyükşehir belediyesi ile işbirliği yapmış ve “Önemli Göç Alan Kentler Olarak İstanbul, İzmir, Ankara ve Bursa’nın Ekonomik ve Sosyal Entegrasyon Problemlerinin Çözümüne Destek” başlıklı projeye – kısaca IGEP – finansal destek sağlamıştır. İstanbul, İzmir, Ankara ve Bursa Büyükşehir Belediyeleri bu projenin faydalanıcıları olarak belirlenmiş, DeLeeuw International liderliğinde Human Dynamics, ICMPD, TEPAV ve TESEV’in oluşturduğu bir konsorsiyum, Kasım 2008’de Teknik Destek Hizmetlerini sunmak üzere proje ihalesini kazanmıştır. Projenin Sözleşme makamı Merkezi Finans ve İhale Birimi (MFİB) olup Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu projeyi her aşamasında desteklemektedir.
Proje hedefi:
Projenin genel hedefi “iyileştirilmiş ekonomik, sosyal ve kültürel imkanlar aracılığıyla, bütün vatandaşlar için kentsel farklılıkları gidermek”tir.
Proje amacı:
Projenin amacı “İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa Büyükşehir Belediyelerinin, göçten kaynaklanan sosyo-ekonomik entegrasyon ve çevre bağlantılı problemlerini azaltmaları için kurumsal kapasitelerini arttırmalarına, hedef bölgelerdeki sokak çocuklarının rehabilitasyonlarına ve toplumla tekrar bütünleştirmelerini sağlamalarına destek vermek”tir.
Proje, Büyükşehir Belediyeleri’nin sunacakları hizmetlerin uzun dönemli planlanmasında, özellikle sosyo-ekonomik entegrasyona odaklanarak, görevlerini yerine getirmeleri için gerekli kapasite arttırımını hedeflemektedir.
Büyükşehir belediyelerinin “stratejik planlama süreçlerini geliştirmek” projenin önemli bir ayağı olmakla beraber, asıl odak noktası belediyelerdeki bütün sektörler için tam bir Stratejik Eylem Planı” hazırlama konusu değildir. Planlama etkinliklerinin hedefi, metropol içerisinde, toplumla en az bütünleşmiş olan ya da en dezavantajlı grupların sosyo-ekonomik ve çevresel koşullarını iyileştirmeyi ve geliştirmeyi desteklemek olacaktır.

Aynı zamanda proje, özellikle iç göçten en çok etkilenenler olan, sokakta yaşayan ve/veya çalışan çocuklara hizmet vermeyi hedefleyen, uygun şekilde eğitilmiş personeli bulunan pilot “çocuk merkezleri” kurarak sosyal alanda da bir müdahale sunmayı amaçlamaktadır.
Proje içeriği:
Proje, birbiriyle ilişkili ve aşağıdaki şekilde açıklanan iki bileşen biçiminde tasarlanmıştır.
• Bileşen 1 Kapasite Geliştirme – Bu bileşenin amacı; stratejik planlama ve entegrasyon sorunları için özel olarak geliştirilmiş önlemlerle hizmet sunumu konusunda büyükşehir belediyelerinin teknik ve yönetişim kapasitelerini daha fazla geliştirmektir. Bileşen etkinliklerinin hedefi büyükşehir belediyelerinin personelidir.
Bu etkinlikler arasında bulunanlar:
o Her şehirde durum tespit çalışması ve ihtiyaç analizi
o Stratejik planlama için metodoloji ve araçlar, stratejilerin geliştirilmesi, uygulamaya yönelik programların ve eylem planlarının formülasyonu, önceliklerin belirlenmesine destek
o Yatırım planlama, proje geliştirme, proje fizibilite çalışmaları
o Planlama konusunda ilgili daireler arasında koordinasyon ve katılımcı yaklaşımların kolaylaştırılması
o AB en iyi uygulamalarının transferi ve stratejik eylem planlama safhalarına uyarlanmış, Proje Yönetim Döngüsü, Çevresel Etki Değerlendirme ve Fizibilite Çalışmaları gibi yoğun eğitimler

• Bileşen 2 Sosyal Önlemler - Bu bileşen, sokakta yaşayan ve/veya çalışan çocuklar için kurulan merkezleri yönlendirmeyi ve desteklemeyi hedeflemektedir.
o Her bir çocuk merkezi için misyon bildiriminin ve çalışma programının hazırlanması
o Her bir şehirde sokakta yaşayan veya çalışan çocuklarla ilgilenen bütün paydaşlarca bütünleşik ve katılımcı bir yaklaşımın kurulması
o Her bir merkezde yüksek kalitede hizmet sunumunun sağlanması
o Hizmet sunumu ve boş vakit etkinlikleri konusunda merkez personelinin eğitilmesi
o Başvuranların izlenmesi için bir prosedür, format ve veritabanının oluşturulması, başvuran veritabanının kurulması ve oturmuş bir ‘Müşteri Bilgi Sistemi’ (CIS) ile takibin gerçekleştirilmesi
o Kamu sektörü ve sokakta yaşayan veya çalışan çocuklara hizmet sunmakla sorumlu kurumlar arasında artan koordinasyon
o Hizmet ve rehabilitasyonalanlarda Müktesebat’ın ve AB’nin en iyi örneklerinin uygulanması
• Bilgi paylaşımı, iletişim, farkındalık yaratma ve proje çıktılarının yaygınlaştırılması gibi bir dizi etkinlik proje süresince uygulanacaktır.
Uygulama ve aktörler:
IGEP Projesi 1 Aralık 2008 tarihinde başladı ve 31 Mayıs 2010 tarihinde bitmesi planlandı. Projenin Başlangıç Toplantısı dört büyükşehir belediyesinden temsilcilerin katılımıyla 15 Ocak 2009 tarihinde gerçekleştirildi.
Bileşenler, belediyelere birbirinden farklı doğrudan destek araçlarıyla uygulanmaktadır. Esasen Teknik Destek Ekibi (TDE) bütün etkinliklerde, faydalanıcı ve paydaşlarla yakın işbirliği içinde, eğitimler sağlayarak, iyi uygulamalardan öğrenme fırsatları yaratarak (kavramlar konusunda uzmanlaşmış çalıştaylar, metodlar ve prosedürler, çalışma ziyaretleri), tavsiyelerde bulunarak ve işbaşında uzman danışmanlık sunarak büyükşehir belediyelerinde kurulmuş Proje Koordinasyon Birimleri’ni (PKB) destekleme ve kolaylaştırma rolünü oynamaktadır.
PKB’ler belediyeler tarafından görevlendirilen, proje etkinliklerinin genel yönetiminden ve koordinasyonundan sorumlu olup TDE ile her zaman işbirliği içinde çalışan 7-12 kişiden oluşan gruplardır. PKB Başkanlığını Genel Sekreter Yardımcısı ya da daha üst seviyede ve daireler arası yönetim sorumluluğuna sahip Belediye temsilcisi yapar. PKB stratejik planlama, kentsel gelişim ve dönüşüm, konut, toplu taşıma, altyapı, sosyal hizmetler, kültür, sağlık ve eğitim, halkla ilişkiler, yasal konular, bilişim teknolojileri, Coğrafi Bilgi Sistemi, istatistik ve stratejik planlama süreci ve sokak çocuklarının toplumla yeniden bütünleşmesi ile ilgili diğer daire/müdürlüklerden temsilcileri içerir.
TDE’nin beş ofisi bulunmaktadır. Faydalanıcı şehirlere düzenli olarak seyahat eden uzun dönem kilit uzmanların bulunduğu merkez ofis Ankara’dadır. Her bir şehirde ise stratejik planlama ve sosyal hizmet sunumu konusunda uzmanlaşmış uzun dönem uzmanların ve proje asistanının bulunduğu (Yerel TDE olarak adlandırılan – YTDE) birer ofis bulunmaktadır. Buna ek olarak, TDE Proje aktivite planına uygun olarak kısa dönem uzmanlar görevlendirmektedir.